Một đạo diễn kỳ cựu Việt-Pháp đã chiếu phần mới nhất của ‘bộ ba’ của ông miêu tả người lao động Việt bắt làm nô lệ ở Pháp trong suốt 14 ngày và 15 ngày trong nhiều thế kỷ tại Hà Nội tuần trước.

‘Công Bình – Đêm Đại Đồng Dương (Công Bình – La Longue Nuit Indochinoise, hoặc Công Bình – Đông Dương Long Night), một bộ phim tài liệu nổi tiếng quốc tế của đạo diễn Việt-Pháp dày dạn Lê Lâm, được trình chiếu vào ngày 16 tại L’Espace , 24 Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm.

Bộ phim làm sáng tỏ những đau khổ bị bỏ quên của 20.000 công nhân Việt Nam bị buộc phải làm việc ở Pháp từ năm 1939 đến năm 1952.

Buộc phải thay thế công nhân bản địa trong xưởng vũ khí, họ cũng buộc phải chiến đấu quân đội Đức quốc xã hoặc trải qua tình trạng nô lệ.

Công nhân tại một hội thảo đạn ở Bordeaux năm 1940
Công nhân tại một hội thảo đạn ở Bordeaux năm 1940

Nhầm lẫn với lính đánh thuê, nhiều trong số họ đã sống dưới sự đe dọa liên tục bị tra tấn bởi quân đội của Hitler và thường về thể chất bị lạm dụng bởi các chủ nhà máy của Pháp.

Họ cũng là những người đầu tiên phát triển và thu hoạch lúa ở Carmague, ở miền nam nước Pháp.

>>>Bạn quan tâm

Bộ phim tài liệu đó ra mắt tại Pháp vào năm 2013 cho tiếng nói cho người lao động và những thử thách mà họ đã trải qua, sự kiện lớn ẩn từ công chúng.

‘Công Bình – Đêm Đại Đồng Dương là phần mới nhất trong bộ ba tác phẩm của Lam, mà còn bao gồm’ De Che Tân Vun ‘(Poussiere d’ đế chế, hoặc bụi của Đế quốc), trong đó tranh giành giải Sư tử vàng tại 1983 Venice Quốc tế Liên hoan phim; và ’20 Dem Va Mot Ngay Mua ‘(20 Nuits et un Jour de Pluie, hoặc 20 ngày và One Rainy Day), bắn vào năm 2004 tại Đức.

Pháp đạo Việt Lê Lâm
Pháp đạo Việt Lê Lâm

Lâm, 68 tuổi, giải thích rằng sau khi ông bắt tay vào một nghề nghiệp trong chỉ đạo bộ phim, ông bắt đầu nghiên cứu tại sao Pháp, Anh, Bồ Đào Nha và Bỉ cùng thuộc địa và nô dịch các nước ngoài châu Âu giữa 18 ngày và giữa 20 thứ thế kỷ.

“Các nghiên cứu của tôi cho thấy rằng các đế quốc châu Âu cựu ráo nước cho các nguồn tài nguyên và lao động khai thác từ các thuộc địa cũ của họ,” Lâm ghi nhận.

Năm 2004, Nicolas Sarkozy, Bộ trưởng Bộ Nội vụ là người trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai Jacques Chirac, và từng là chủ tịch của Pháp từ tháng 5 năm 2007 cho đến tháng 5 2012, đề xuất rằng những đóng góp tích cực của chủ nghĩa thực dân Pháp đến các thuộc địa của họ được đưa vào sách giáo khoa tiếng Pháp.

“Đề xuất này đã gây ra phản đối công khai. Bản thân tôi cũng đã bị xúc phạm “, giám đốc dày dạn kể lại.

Lúc đó Lâm vừa hoàn thành bộ phim ’20 Dem Va Mot Ngay Mua, ‘và đang tìm kiếm một chủ đề đáng để sử dụng lên tiếng phản đối của mình đối với đề nghị này.

“Sau đó tôi phát hiện ra số phận đáng thương công nhân Đông Dương ‘một câu trả lời phù hợp với chủ nghĩa thực dân mới của chính quyền Sarkozy. Một bộ phim tài liệu, không phải là một bộ phim, sẽ làm công việc hoàn hảo, “ông giải thích.

Công nhân tại một nhà máy thuốc súng ở tỉnh Sorgues, Pháp vào năm 1940
Công nhân tại một nhà máy thuốc súng ở tỉnh Sorgues, Pháp vào năm 1940

Lâm sau đó đã làm rõ là người tiên phong trong việc khai phá số phận của người lao động Đông Dương ‘là nhà sử học Việt Trần Nữ Liêm Khê, với nghiên cứu của bà được xuất bản vào năm 1988, không phải nhà báo Pháp Pierre Daum, tác giả của một cuốn sách về chủ đề công bố trong năm 2009.

Các giám đốc, người đã sống ở Pháp hơn 50 năm qua, đã viết kịch bản cho mình – bộ phim tài liệu ‘Công Bình Đêm Đại Đồng Dương trong năm 2009, với kịch bản sớm thuyết phục một nhà sản xuất của Pháp ADR Productions.
“Tôi đã bị ép cho thời gian sau đó là của công nhân còn sống sót đó đã có hơn 90 năm tuổi,” Lâm nhớ lại.

Ông ngay lập tức trở lại Việt Nam một tháng 2-1 chuyến đi xuyên quốc gia, trong thời gian đó ông đã tiến hành khảo sát và phỏng vấn 20 nhân chứng, hai phần ba trong số họ hiện cư trú tại các tỉnh miền Trung.

Một số cựu nhân sống tại khu vực phía Nam từ chối để được phỏng vấn cho lý do khác nhau.

Sau khi hoàn thành các cảnh quay, Lâm thuê một rạp chiếu phim để chiếu bộ phim tài liệu dài bốn giờ và mời chỉ nhà sản xuất phim và một công nhân cựu 93 tuổi.

Các cựu công nhân đã rơi nước mắt sau khi xem các diễn viên diễn lại những gì ông và các đồng nghiệp của ông đã trải qua.

Lâm sau đó đã được mời của Thượng viện Pháp để nói chuyện về phim tài liệu của mình tại một hội thảo vào cuối năm 2013.

Mười đại biểu nêu ra câu hỏi là tại sao chính phủ Pháp đã thất bại trong việc cung cấp cho những người lao động Đông Dương cũ với tiền lương, lương hưu cho những đóng góp của họ hơn 14 năm.

Hai mươi nhân chứng trong một bộ phim có tựa đề "Chân Dung" (Chân dung) vào năm 1939 và 2010
Hai mươi nhân chứng trong một bộ phim có tựa đề “Chân Dung” (Chân dung) vào năm 1939 và 2010

“Bộ phim của tôi đã có nghĩa là để cung cấp cho các cựu nhân viên và gia đình của họ ở Việt Nam và Pháp nhân phẩm của họ và rất xứng đáng nhận. Nhiều người trong số họ đã bị đối xử bất công như những kẻ phản bội, nhưng họ thực sự ở lòng thương xót của những người cầm quyền trong một giai đoạn lịch sử đặc biệt, “Lâm nhấn mạnh.

Đạo diễn cũng đặc trưng nghệ thuật múa rối nước Việt trong bộ phim của mình, tương tự như cách Campuchia đạo diễn Pháp Rithy Panh đã sử dụng búp bê sơn, hoặc đe-thể con rối, như xe mình của bộ nhớ trong ‘L’ảnh manquante’ (Picture Thiếu), một năm 2013 Cannes thưởng, đề cử giải Oscar phim tài liệu về Khmer Đỏ.

“Bộ phim của tôi được hoàn thành vào năm 2012 và trình chiếu cho công chúng trước khi bộ phim Panh đã làm. Panh là sinh viên của tôi tại Viện nghiên cứu cao cấp điện ảnh, [một trường điện ảnh nổi tiếng của Pháp.] Như một người bạn thân, anh cũng đọc kịch bản của tôi trong năm 2010 “, Lam nói.

“Tôi vỗ vào dấu tiếng Việt của nghệ thuật múa rối nước không chỉ để hướng dẫn người xem thông qua cốt truyện của tôi, nhưng cũng hàm ý rằng những người lao động Đông Dương đã được khai thác và chế tác là những con rối của chính quyền thực dân Pháp.”

Một cảnh trong một buổi biểu diễn múa rối nước Việt
Một cảnh trong một buổi biểu diễn múa rối nước Việt
Advertisements